Verslag van een twee uur durende wandeling door de stadsnatuur van Amsterdam-Noord met Joost Janmaat, maker van natuurgids Het Wilde Noorden, 16 april 2022
Vertrek

Om 9.45 uur vertrekken we vanuit Boekhandel van Noord op het Buikslotermeerplein in Amsterdam-Noord. De eerste stop is bij station Noord. Onze gids Joost Janmaat vertelt ons dat het faunabestand in deze omgeving vanwege de vele recente hoogbouw een verandering heeft ondergaan: er zijn steeds meer vogels te vinden die van nature alleen op rotswanden voorkomen, zoals de rotsduif en de slechtvalk. Op het gelige gebouw naast ROC locatie Gare du Nord is enkele jaren geleden een nestkast voor de slechtvalk geplaatst. Inmiddels wordt er door dit snelste dier ter wereld volop gebruik van gemaakt.

Een oase op het terrein van de voormalige waterzuivering

We lopen onder de A10 door naar de voormalige slibvelden van het waterzuiveringsbedrijf, sinds 2019 het domein van de “stadsnomaden” en belanden in een paradijselijke stadsjungle. Groepen eksters, zwarte kraaien en kauwtjes bevechten hier ieder jaar weer onderling hun territorium. Er zitten bovendien haviken. Op één van de silo’s van de waterzuivering is nog een dak aanwezig. Door haviken wordt dit dak gebruikt om rustig hun prooidieren te verorberen. Onze gids trekt een parallel met het ritueel van de Tibetaanse luchtbegrafenis, waarbij de overledene wordt achtergelaten in de bergen en door met name aasetende vogels wordt opgeruimd.

Het langste natuurgebied van Amsterdam

Ook de omgeving rond de A10 is als natuurgebied heel interessant: de ringweg is opgebouwd uit zandgrond en door de hitte van het asfalt in de zomer en het pekelen in de winter zijn de omstandigheden rond de ringweg gelijkwaardig aan die in een duingebied. Dat is terug te zien aan de begroeiing. Bovendien komen er nauwelijks mensen in het gebied aan de randen van de snelweg. Dat vinden schuwe dieren als de vos en de ree dan weer prettig. Ze nemen de herrie op de koop toe. Het is even omdenken maar je kunt de A10 beschouwen als het langste natuurgebied van Amsterdam. 40% Van de Amsterdamse havikpopulatie houdt zich langs de ringweg op en broedt er zelfs.

De buizerd

Op het bospad grenzend aan Golfclub Waterland vinden we een veer van een buizerd, de succesvolste roofvogel van Europa. We horen hem ook roepen, een gerekt klagend gemiauw. Zelf laat hij zich niet zien. Wel ontdekken we even verderop in de kruin van een hoge boom zijn nest: een ingenieus bouwsel van circa 3000 takjes, in drie weken uit de grond gestampt en bestand tegen de hardste stormen. Het broedseizoen van de buizerd loopt van maart tot juli.

Een stadsbos met een eigen karakter

In het stadsbos dat op deze plek is ontstaan kan de plantgemeenschap zich in totale vrijheid ontwikkelen. De kans op overstromingen en bosbranden is heel klein en belangrijker nog: de grazers die de natuur in Europa vroeger bevolkten, zijn totaal afwezig. Hierdoor is er geen sprake is van natuurlijke beknotting en dat brengt een heel andere dynamiek teweeg. De planten en bomen gaan zich anders gedragen dan bijvoorbeeld in het meer traditionele natuurgebied De Noorder IJplas, waar Schotse Hooglanders grazen.

Het Wilde Noorden

Aan het einde van de wandeling zijn we het er unaniem over eens: de natuur is fascinerend en zeker ook in Amsterdam-Noord. Wil je meer over dit onderwerp te weten komen, lees dan Het Wilde Noorden van Joost Janmaat en Reem Saouma. Deze gids staat bomvol informatie over de stadsnatuur, originele routes, bijzondere achtergrondverhalen, prachtige foto’s en illustraties en bevat bijdragen van onder andere bioloog Freek Vonk, stadsdichter Marjolijn van Heemstra, tekenaar Jan Rothuizen, ontdekkingsreiziger Arita Baaijens en bioloog Remco Daalder.

Het Wilde Noorden is te koop in onze boekwinkel en kost €18,50